Het Tedere Kind door Lulu Wang, Uitgeverij Vassallucci, 1999.
20,95 Euro (pb: isbn 9050001637) en 24,95 Euro (geb.: isbn 9050001483).
Het Tedere Kind, door Lulu Wang

(door Geledraak, 2000)

Lulu Wang's tweede roman, Het Tedere Kind, borduurt in veel opzichten verder op het thema van haar eersteling: Het Lelietheater. Opnieuw is de hoofdpersoon een Chinees meisje dat een zwaar leven heeft, gebukt gaat onder een huidziekte en verstrikt is in een hopeloze vriendschap.

Bij het verschijnen van Het Lelietheater in 1996 riep uitgever en literair commentator in zijn wekelijkse boekenrubriek voor de Trosradio Martin Ros op de van hem bekende gedreven manier (vrij uit het hoofd geciteerd): 'een Chinese die schrijft over seks en vrouwenliefde, niet te geloven!'. Inderdaad schotelde Lulu Wang het Nederlandse lezerspubliek dat zich zojuist massaal had gestort op het eerste echte Chinese succes ( Wilde Zwanen van Jung Chang) iets geheel nieuws voor. Het beeld dat Chinezen onder Mao Zedong alleen aan politiek dachten en niet aan seks moet na het lezen van het Lelietheater wel geheel zijn verdwenen.

Met Het Tedere Kind doet Lulu Wang er nog een flinke schep bovenop. Met deze roman wordt incest in een klap uit de taboesfeer gehaald. De rauwe sfeer die er in Het Lelietheater al hing, komt in Het Tedere Kind nog sterker naar voren. Het thema incest is inzichzelf reeds rauw, maar de wijze waarop Wang het gegeven uitwerkt doet de lezer ronduit huiveren. Zij laat de hoofdpersoon Lilan de handelingen die een zekere Man Zonder Hoofd met haar bedrijft plastisch beschrijven en wel reeds vanaf het moment dat zij baby is.

'Werd je opgewonden bij het lezen? het is toch een heel erotisch boek, he?' vroeg Wang aan de interviewster van Vrij Nederland voor het verschijnen van het boek. Als het goed is is het antwoord van de meeste lezers van het boek op deze vraag ontkennend. Erotiek en kinderseks gaan nu eenmaal niet samen. En bovendien: het komt niet geloofwaardig over wanneer een baby constateert dat ze 'nu een vrouw met een geschiedenis was geworden (p.75)'. Voortdurend laat Wang, net als in het Lelietheater, een kind de wereld bezien en becommentarieren door de ogen van een volwassene. Dit is aardig en bij tijd en wijle zelfs komisch wanneer de kleine Lilan nog in moeder's buik verkeert, maar daarna werkt dit niet meer.

Ook de stijl van Lulu Wang is storend. Wang, die het Nederlands een 'verstandelijke taal' noemt, bedient zich dikwijls van letterlijke vertaling uit het (bloemrijke) Chinees. Af en toe is dit aardig, maar ze grijpt er te vaak naar. Er zijn passages waar geen zelfstandig naamwoord zonder een of meerdere bijvoeglijke naamwoorden worden voorafgegaan. Dan werken 'vondsten' als 'zonnebloem oliedom', 'verlangenrode esdoornbladeren', 'kroonkopzorg' en 'Lilan schrok zich een mummie' irriterend.

De overmaat aan seks en het bloemrijke taalgebruik overschaduwen helaas de boodschap die Lulu Wang in het boek wil leggen. Wat Wang wil laten zien is, zoals zij in oktober 1999 op een voordracht in IJsselstein vertelde, het 'bewustwordingsproces van een jonge vrouw die getekend is door seksueel misbruik'. Juist dat proces is aangrijpend en had met een soberder aanpak veel meer aan kracht kunnen winnen.

Maar wellicht is het zo dat incestslachtoffers zich herkennen in Lilan, zoals Wang ook beoogt. Voor het brede publiek lijkt de aanpak niet geslaagd. Hopelijk voor Wang wint zij dat bredere publiek weer terug met haar volgende roman die, zoals zij heeft aangekondigd, over de relatie van een Chinese vrouw en een Nederlandse man zal gaan. Daarin zullen Nederlandse lezers wellicht meer te weten komen over de verschillen tussen de Chinese en de Nederlandse/westerse cultuur. Daarin ook moet de kracht liggen van de schrijfster Lulu Wang, die nu al meer dan tien jaar in Nederland woont.

Link:
De website van Lulu Wang