Pagodes kunnen beschouwd worden als de meest kenmerkende bouwerken van de boeddhistische architectuur in China (en Japan). Ze zijn ontwikkeld uit de Indiase stoepa. Een stoepa diende als bewaarplaats van relieken en vervulde een symbolische functie. De Chinese pagodes hebben geheel eigen vormen aangenomen en zijn in talloze varianten over geheel China verspreid. De pagode staat vrij van andere gebouwen, zodat de gelovige boeddhist er, bij wijze van ritueel, omheen kan lopen om de relieken binnen te eren. Meestal is de pagode toegankelijk, dit in tegenstelling tot de Indiase stoepa.
De vroegste pagodes in China moeten reeds eerder dan de zesde eeuw na Chr. in China gebouwd zijn. Ze waren waarschijnlijk van hout. Afbeeldingen van de vroegst bekende pagodes zijn te vinden in de wandschilderingen van de holentempels van Dunhuang in de provincie Gansu, die dateren uit (ongeveer) de zesde eeuw na Chr.
De oudste nog bestaande pagode in China is gebouwd in 523 tijdens de Noordelijke Wei-dynastie bij het Songyuesi-klooster. Dit klooster ligt in de Songshan-heuvels nabij het beroemde Shaolin-klooster (provincie Henan). Eveneens van hoge ouderdom (Tang-dynastie) en beter bereikbaar zijn de Grote en de Kleine Wilde Gans pagoden uit Xi'an (provincie Shaanxi) uit de Tang-dynastie.
Hieronder volgen afbeeldingen van enkele van de meest bekende Chinese pagodes uit verschillende plaatsen en perioden in China.

De pagode bij de Songyue-tempel op de Song-heuvels (Songshan) ten zuiden van Luoyang (Henan). De oudste nog bestaande pagode in China uit de 6e eeuw.

Een toegangskaartje voor de Grote Gans (Dayan) pagode in Xi'an (provincie Shaanxi). Deze pagode stamt uit de Tang-dynastie, oorspronkelijk voltooid in het jaar 652. Hiermee is het een van de oudste bestaande pagodes van China. De pagode wordt al in een bekend gedicht uit 752 geroemd.

De Fan pagode te Kaifeng (provincie Henan). Deze pagode is gebouwd tijdens de Song-dynastie in het jaar 977. Oorspronkelijk bestond de pagode uit 9 verdiepingen, waarvan alleen de onderste drie de tand des tijds hebben doorstaan. Momenteel is de pagode omgeven door een dichtbebouwde woonwijk van Kaifeng. Het bouwerk is bekleed met terracotta tegels voorzien van boeddhistische figuren in bas-relief. (Ook deze foto is afkomstig van een toegangskaartje.)

De zgn IJzeren pagode (Tieta) te Kaifeng. Ook deze pagode is gebouwd tijdens de Song-dynastie (voltooid in het jaar 1049) en is ruim 54 meter hoog. Vanwege de bruin gekleurde tegeltjes aan de buitenwand maakt het gebouw een roestige indruk. Daarom wordt dit bouwwerk de 'IJzeren pagode' genoemd. De genoemde tegeltjes zijn vaak voorzien van boeddhistische voorstellingen.
(foto's Geledraak.nl 2001)

Rechts: De Fogong-pagode te Yingxian (provincie Shanxi) is de oudste nog bestaande houten pagode van China. Op grond van een gevonden inscriptie wordt aangenomen dat het gebouw voltooid is in het jaar 1056, tijdens de Liao-dynastie.
(Foto uit: "Focus on Shanxi" een uitgave van de Shanxi Provincial Tourism Administration, 1997

De twee pagodes die behoren bij de Kaiyuan-tempel in Quanzhou (provincie Fujian). De oostelijke en westelijke pagodes zijn resp. 48 en 44 meter hoog. Ze waren oorspronkelijk van hout, maar zijn in de 13e eeuw vervangen door de huidige stenen torens.