Ongeveer 40 km ten zuid-westen van Taiyuan (provincie Shanxi) bevindt zich, prachtig gelegen -ver van verkeer en drukte- , het boeddhistische grottencomplex van Tianlongshan (= Hemelse Drakenberg). Vanwege hun afgelegen ligging in de bergen worden ze veel minder druk bezocht door toeristen dan de grotere en bekendere grottencomplexen, zoals bijv. die van  Datong, Dunhuang of Longmen.

De grotten van Tianlongshan zijn helaas vaak geplunderd, vooral in de 20e eeuw en zijn daarom niet zo rijk aan gave beelden of muurschilderingen. (Een aantal van deze beelden heeft zijn weg gevonden naar de grote musea in het westen of bevinden zich in particuliere verzamelingen. Zo vinden we in het Rijksmuseum te Amsterdam een bodhisattva zonder hoofd, die waarschijnlijk ooit uit deze grotten is meegenomen. In het Rijksmuseum voor Volkenkunde in Leiden bevindt zich een kop van een beeld van een Lohan in de collectie -niet in de permanente tentoonstelling-, die mogelijk van Tianlongshan afkomstig is. Zie onderaan deze pagina.) Desondanks blijft dit complex een van de mooiste cultuurmonumenten, die China rijk is.

De centrale grot bevat een aantal grote gerestaureerde beelden en is omgeven door een drie verdiepingen hoge houten paviljoen. Het grootste is het beeld van de Boeddha Sakyamuni. Aan de voet van dit beeld staan een aantal andere vertegenwoordigers van het boeddhistische pantheon, zoals o.a. Guanyin, gekroond met tien hoofdjes. (Zie foto elders op deze pagina.)
Het paviljoen wordt aan beide zijden geflankeerd door een groot aantal kleinere grotten met vele (meestal zwaar beschadigde) beelden en soms voorzien van muurschilderingen.

Het grootste gedeelte van het complex is gebouwd tijdens de Tang-dynastie (618-907). Sommige grotten dateren echter al uit de Sui-dynastie (581-618).

De grootste (gerestaureerde) beelden van Tianlongshan bevinden zich in een houten paviljoen, dat tegen de bergwand is gebouwd. Op de foto drie bodhisattva's met in het midden de bodhisattva Guanyin, links de bodhisattva Manjusri (Chinees: Wenshu), gezeten op een leeuw en rechts de bodhisattva Samantabhadra (Chinees: Puxian).
De beelden zijn ingrijpend gerestaureerd; met name de hoofden zijn moderne replica's.
(Totale hoogte ongeveer 5 meter.)
(foto Geledraak.nl 2001)

Een van de beelden uit de kleinere grotten van Tianlongshan daterend uit de Noordelijke Song-dynastie (960-1125) en het enige beeld ter plaarse dat een onbeschadigd en orgineel hoofd heeft. (Boeddha Sakyamuni; Lengte van het hoofd ca. 25 cm.)
(foto Geledraak.nl 2001)

Een zwaar beschadigde bodhisattva uit grot nr. XIV, momenteel in de permanente expositie van Aziatische kunst in het Rijksmuseum te Amsterdam. Het beeld dateert uit de Tang-dynastie en is ongeveer 1 meter hoog.
(foto Geledraak.nl 2002)

Het hoofd van een Lohan-beeld, vermoedelijk uit Tianlongshan. Dit stuk bevindt zich in de collectie van het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden.
(foto RMV)