|
Voorstellingen van bodhisattva's in het Chinese boeddhisme
Bodhisattva's (Chinees: pusa) zijn goddelijke wezens die de staat van verlichting reeds bereikt hebben. Maar in plaats van het Nirvana binnen te gaan (en passief te zijn), verblijven de bodhisattva's nog steeds onder de mensen om hen te ondersteunen. De volgende meest voorkomende bodhisattva's worden hieronder kort beschreven: Avalokiteshvara (Guanyin) Manjusri (Wenshu) Samantabhadra (Puxian) Ksitigarbha (Dizang) Een opstelling waarbij de eerste drie bodhisattva's tezamen figureren (een 'triniteit') komt vaak voor: Guanyin in het midden, Wenshu en Puxian links en rechts van Guanyin.

Houten beeld van bodhisattva Guanyin uit de Jin-dynastie, 12e eeuw (Rijksmuseum Amsterdam);
Bodhisattva Avalokiteshvara Chinees: Guanyin (Japans: Kwannon) Letterlijk betekent de naam: "Hij die zich bekommert om de kreten [uit de wereld.]"
Guanyin is de bodhisattva van genade (of barmhartigheid), de zielen in de onderwereld, mensen in nood en (later) de brenger van talrijk (mannelijk) nakomelingschap. Guanyin was oorspronkelijk een mannelijke godheid, maar sinds de 12e eeuw werd deze bodhisattva in China (en Japan) als vrouw afgebeeld. Meestal draagt zij een lang gewaad vanaf de heupen en een sjerp over de schouders. Op het hoofd draagt zij een haarknot en diadeem. Vaak is het diadeem voorzien van een kleine afbeelding van de Boeddha Amitabha. De houdingen zijn vaak verschillend. Onder invloed van het tantrische boeddhisme ziet men Guanyin vaak afgebeeld met 11 hoofden en of met vele armen. Er zijn verschillende andere varianten van deze bodhisattva met eigen namen en specifieke eigenschappen. Wanneer Avalokiteshvara bijvoorbeeld met een lotusstengel wordt afgebeeld spreekt men van Bodhisattva Padmapani. Guanyin is een van de meest populaire boeddhistische godheden vandaag. Zij wordt in ontelbare varianten afgebeeld. Vaak is er maar één van de bekende eigenschappen in het beeld of afbeelding verwerkt. Toch is het meestal niet moeilijk een Guanyin te herkennen als topstuk in een museum, in een tempel, als godheid op een huisaltaar of als prulobject in de souvenirwinkel.
   
Een aantal verschillende afbeeldingen van Guanyin (in volgorde van ouderdom): V.l.n.r: Staande Guanyin (2.5 m) uit de Sui-dynastie; Marmeren beeldje van Padmapani (Guanyin met lotusstengel in de hand) uit de Tang-dynastie; Beeldje voor huisaltaar (hout en gips), 20e eeuw; Beschilderd gipsen beeldje met baby in de armen ('zonen schenkende Guanyin'), 20e eeuw.
Bodhisattva Manjusri Chinees: Wenshu Manjusri is de godheid van de wijsheid en een zogenaamde jonge bodhisattva. Vaak afgebeeld met boek en / of lotusstengel. Manjusri heeft meestal eenspeciaal kapsel: enkele kunstig opgebonden lokken op een verder kaalgeschoren hoofd. Wanneer hij is afgebeeld zittend op een leeuw, bestaat er geen twijfel over de juiste identificatie. Hij zou geleefd hebben in de Wutai-bergen (Wutaishan) in Shanxi, waar deze bodhisattva in vele tempels vereerd wordt.
 Afbeelding van Wenshu (Manjusri) op haar standaardrijdier, de leeuw. Beeldje uit speksteen afkomstig uit het Schlossmuseum in Gotha (D). Hoogte ongeveer 30 cm, late Ming-dynastie.
Bodhisattva Samantabhadra Chinees: Puxian Deze bodhisattva is de brenger van het geluk. Hij is moeilijk te onderscheiden van Manjusri, behalve als hij afgebeeld is op zijn vaste rijdier, de olifant.
 Afbeelding van Trailokyavijaya, een boosaardige verschijningsvormen van de bodhisattva Samantabhadra. Onder invloed van het tantrische (esoterische) boeddhisme werden er een groot aantal goden vanuit het hindoeïstische aan het boeddhistische pantheon toegevoegd. Trailokyavijaya is hiervan een voorbeeld. Hoogte ongeveer 80 cm, (Xi'an) Tang-dynastie.
Bodhisattva Ksitigarbha Chinees: Dizang (Japan: Jizo Bosatsu) Een van de meest populaire boeddhistische goden. Deze bodhisattva helpt de gestorven zondaars te bevrijden van de pijnen in de boeddhistische hel. Zijn hulp wordt gevraagd om het lijden van bekende overledenen te verlichten. Hij wordt vaak afgebeeld gekleed als een monnik, zittend op een lotustroon met een vlammende parel in zijn hand.

Laatst gewijzigd op:
13-7-2010
|