|
Neolithicum in China
Tijdens het Neolithicum (ca. 16.000 tot 2.100 v.Chr.) werd het huidige China al bewoond door boeren, die een vaste woonplaats hadden en die landbouw aanvulden met de jacht. Hun dorpen vormden waarschijnlijk vanaf 5000 v. Chr. al familiegemeenschappen ('clans'). Eerste archeologische aanwijzingen van voorouderverering dateren uit deze tijd. Uit deze gemeenschappen is de Chinese cultuur voortgekomen.
Neolitische vondsten zijn bekend van duizenden plaatsen in China. De meeste in het noorden, langs de Gele Rivier (Huang He) met als centrum de huidige provincie Henan.
Neolithicum (ca. 16.000-2000 v.Chr.) De verspreidingsgebieden - aan de hand van archeologische vondsten - van de Yangshao en Longshan culturen. Beide culturen hadden een groot overlappingsgebied tijdens het Neolithicum. Enkele van de meest bekende vindplaatsen zijn aangegeven. (De zwarte lijn op de achtergrond is de huidige noordgrens van China.)
De meest bekende neolithische culturen zijn Yangshao en Longshan, genoemd naar de eerste vindplaatsen van hun karakteristieke aardewerk in resp. de provincies Gansu en Shandong. De vroegste aardewerk vondsten dateren van ongeveer 7000 v. Chr. Beide culturen hebben waarschijnlijk gelijktijdig bestaan, waarbij de Longshan-cultuur het langst heeft standgehouden en is overgegaan in de Bronstijd.
Yangshao-aardewerk. (meer voorbeelden)
Het Yangshao aardewerk is altijd beschilderd met zowel abstracte decoraties als menselijke en dierlijke afbeeldingen. In vele musea zijn de dikbuikige kruiken (grafurnen) te zien, beschilderd met sierlijke banden en spiralen. Deze urnen zijn vooral in Gansu gevonden. Soms zijn menselijke vormen te herkenen. Hierbij gaat het vaak om aardewerk van de zgn. Machang-fase, genoemd naar een streek in Gansu, waar dit type kruiken vaak is aangetroffen.
Een van de meest bekende opgravingen van de Yangshao cultuur is Banpo in de buurt van Xi'an (provincie Shaanxi). Deze nederzetting dateerde van ongeveer 5000 v. Chr. Overblijfselen van tientallen huizen en gebouwen zijn opgegraven, alsmede honderden graven. Het veelvuldig aangetroffen aardewerk was gedeeltelijk rijk gedecoreerd met allerlei voor Yangshao karakteristieke patronen, met als bijzonderheid gestileerde vissen.
Longshan-aardewerk. (meer afbeeldingen) Longshan-aardewerk was - in tegenstelling tot Yangshao-aardewerk - altijd monochroom (meestal zwart), vaak dunwandig en gemaakt met grote technische perfectie. Hierbij was gebruik gemaakt van het pottebakkerswiel. Dit aardewerk heeft duidelijk als prototype gediend voor het rituele bronzen vaatwerk bekend uit latere (Xia- en Shang-) dynastiën.
Jaden schijf. (meer afbeeldingen)
Behalve het karakteristieke aardewerk is tijdens het Neolithicum ook de kunst van de jadebewerking aangevangen. Voorbeelden zijn jaden schijven en allerlei sieraden.
Soms vertoont de beschildering van aardewerk schijnbaar pictogrammen, die door sommige geleerden als voorlopers van het Chinese schrift worden beschouwd.
Laatst gewijzigd op:
25-5-2010
|
doorsturen
reageren
